Στο Πεδίο

Το πρόγραμμα έχει στόχο τον προσδιορισμό και την εκτίμηση των κινητοποιήσεων από τη βάση σε σχέση με θέματα θρησκευτικής ελευθερίας, «στη σκιά του Δικαστηρίου». Αυτός ο στόχος συνεπάγεται σύμπραξη με τοπικούς και εθνικούς φορείς για την εξακρίβωση, πρώτον, του βαθμού στον οποίο είναι ενήμεροι για τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε θέματα θρησκευτικής ελευθερίας, και δεύτερον, του βαθμού στον οποίο χρησιμοποιούν αυτές τις αποφάσεις στις δικές τους προσπάθειες να εξασφαλίσουν δικαιώματα. Οι προκύπτουσες γνώσεις θα μας βοηθήσουν να ανταποκριθούμε στο ερώτημα που αφορά τη φύση της επίδρασης του Δικαστηρίου – εφόσον αυτή υφίσταται – όσον αφορά τις τάσεις θρησκευτικού πλουραλισμού στη βάση της κοινωνίας.

Με αυτό το στόχο, πέντε μεταδιδακτορικοί ερευνητές με έδρα τις τέσσερις χώρες μελέτης Ελλάδα, Ιταλία, Ρουμανία και Τουρκία διεξάγουν ποιοτική έρευνα πεδίου σε βάθος, χρησιμοποιώντας μια ποικιλία ερευνητικών μεθόδων. Η ημι-δομημένη έρευνα συνεντεύξεων διεξάγεται σε ένα πλατύ φάσμα κοινωνικών φορέων, μεταξύ των οποίων φορείς θρησκευτικών μειονοτήτων; φορείς θρησκευτικών πλειοψηφιών; εκπρόσωποι κοσμικών, θρησκευτικών και άλλων ιδεολογικών ΜΚΟ; δικηγόροι κοινωνικού σκοπού οι οποίοι εκπροσωπούν υποθέσεις θρησκευτικής ελευθερίας, και εκπρόσωποι κρατών οι οποίοι χειρίζονται θέματα θρησκευτικής ελευθερίας. Οι ερευνητές διεξάγουν επίσης μια ανάλυση περιεχομένου της βιβλιογραφίας που παράγουν αυτές οι ομάδες σχετικά με θέματα θρησκευτικής ελευθερίας, ώστε να εντοπίσουν και να αξιολογήσουν τις αναφορές στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε θέματα θρησκευτικής ελευθερίας.  Επιπλέον, μια συστηματική μελέτη των μέσων μαζικής ενημέρωσης διεξάγεται μέσω ποσοτικής και ποιοτικής αξιολόγησης των αναφορών στο ΕΔΑΔ σε πέντε επιλεγμένες κύριες εφημερίδες σε κάθε χώρα μελέτη περίπτωσης.

Για να δώσουμε μεγαλύτερο βάθος στην έρευνά μας, έχουμε επιλέξει συγκεκριμένα θέματα ως κοινό σημείο εστίασης για όλες τις χώρες περιπτώσεις, χωρίς αυτό να συνεπάγεται τον αποκλεισμό επιπλέον θεμάτων ενδιαφέροντος σε κάθε χώρα. Τα επιλεγμένα κοινά σημεία εστίασης είναι τα πεδία, με την ευρεία έννοια, ‘θρησκεία και εκπαίδευση’ και ‘το νομικό καθεστώς θρησκευτικών μειονοτήτων’. Επιπλέον, στην Ελληνική, Ιταλική και Ρουμανική περίπτωση υπάρχει κοινή εστίαση σε θέματα ΛΟΑΤΚΙ ενώ στην περίπτωση της Τουρκιάς το θέμα αντίρρησης συνείδησης αποτελεί  ειδικό σημείο μελέτης. Αν και επικεντρώνονται στο επίπεδο βάσης, οι ερευνητές μας ανακάλυψαν σημαντικά διακρατικά δίκτυα κινητοποίησης παρόντα σε πολλά από τα θέματα στο πλαίσιο της έρευνας αρκετά νωρίς στην έρευνα πεδίου, αποκαλύπτοντας ενδιαφέρουσες συνδέσεις ανάμεσα στις και πέρα από τις επιλεγμένες περιπτώσεις μας.